Thứ sáu, 12/04/2024, 06:12 AM
Thị trường   •   Thứ năm, 17/08/2023, 11:41 AM  •  17/08/2023, 11:41

Đề xuất thay đổi thẩm quyền điều chỉnh giá điện

Bộ Công Thương đề xuất ban hành cơ chế điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân tại Luật Điện lực theo hướng giao Chính phủ quy định, thay vì Thủ tướng Chính phủ quy định cơ chế điều chỉnh như hiện tại.

Đề xuất sửa 5 nhóm chính sách

Trong tờ trình, Bộ Công Thương đề xuất sửa 5 nhóm chính sách gồm: Quy hoạch và đầu tư phát triển điện lực nhằm bảo đảm an ninh năng lượng; các quy định về điều kiện hoạt động và việc cấp, thu hồi giấy phép điện lực; quản lý hoạt động mua bán điện theo hướng thúc đẩy thị trường cạnh tranh minh bạch, giá điện theo cơ chế thị trường. Luật sửa đổi cũng sẽ bổ sung quy định về quản lý vận hành hệ thống, khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm, tăng cường giải pháp quản lý nhu cầu điện và điều chỉnh phụ tải điện.

Đáng chú ý, liên quan đến việc hướng tới đưa giá điện theo cơ chế thị trường, Bộ Công Thương cho biết, cơ chế điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân hiện hành do Thủ tướng Chính phủ ban hành (tại Quyết định số 24/2017/QĐ-TTg ngày 30/6/2017) có phân cấp thẩm quyền điều chỉnh giá bán lẻ điện cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Bộ Công Thương và Thủ tướng Chính phủ tùy thuộc vào mức độ điều chỉnh giá bán lẻ điện.

Bộ Công Thương đề xuất thay đổi thẩm quyền điều chỉnh giá điện. (Ảnh minh họa)

Theo Bộ Công Thương, từ năm 2013 đến nay Thủ tướng Chính phủ đã ban hành các quyết định quy định việc điều chỉnh giá bán lẻ điện, bao gồm các quyết định về khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân, cơ chế điều chỉnh giá điện và cơ cấu biểu giá bán lẻ điện. Tuy nhiên, thực tế việc điều chỉnh giá điện thời gian qua vẫn còn những tồn tại khi chịu nhiều sức ép từ dư luận, phải đánh giá tổng thể ở nhiều khía cạnh do mỗi lần thay đổi có thể ảnh hưởng tới kinh tế vĩ mô.

“Cơ chế điều chỉnh giá thực hiện theo Quyết định 24/2017 nhưng quá trình thực thi không diễn ra định kỳ hay theo quyết định này. Từ 2017 đến nay, giá điện được điều chỉnh 3 lần, vào 2017 (tăng 6,08%), 2019 là 8,36% và tháng 5/2023 thêm 3%. Trong khi, theo Quyết định 24, giá bán lẻ bình quân được xem xét điều chỉnh 6 tháng một lần trên cơ sở tính đúng, đủ các chi phí đầu vào sản xuất, kinh doanh của ngành điện”, Bộ Công Thương cho hay.

Bộ Công Thương dẫn số liệu của EVN cho thấy, năm 2022 tập đoàn này ghi nhận lỗ từ sản xuất, kinh doanh điện là hơn 36.200 tỷ đồng, tức mỗi kWh điện bán cho khách hàng năm ngoái, tập đoàn này lỗ hơn 149,5 đồng. Nhờ có thu nhập từ các hoạt động khác, tiết giảm chi phí (khoảng 10.000 tỷ đồng), số lỗ sản xuất kinh doanh năm 2022 của EVN hơn 26.200 tỷ đồng.

Với cơ chế giá điện hiện nay, các chuyên gia cho rằng EVN không có khả năng tái đầu tư mở rộng hệ thống, thanh toán cho các đơn vị bán điện, dẫn tới nguy cơ an ninh trong cung cấp điện không được đảm bảo. Do đó, Bộ Công Thương cho rằng, cần sửa quy định về thẩm quyền ban hành cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện theo hướng Chính phủ ban hành Nghị định, thay vì quyết định như hiện nay.

Bộ Công Thương lưu ý: Việc quyết định điều chỉnh giá bán lẻ điện cần có tính pháp lý cao hơn so với quy định hiện hành để đảm bảo sự thống nhất trong điều hành kinh tế vĩ mô của Chính phủ. Xuất phát từ lý luận đó mà thực tế việc điều hành giá bán lẻ điện các năm qua đều được họp, thảo luận và quyết định thông qua các cuộc họp Thường trực Chính phủ.

Khoản 3 Điều 8 Luật Tổ chức Chính phủ năm 2015 quy định Chính phủ có thẩm quyền “quyết định chính sách cụ thể về tài chính, tiền tệ quốc gia, tiền lương, giá cả".

Ngoài ra, Nghị quyết số 55-NQ/TW có nêu: “Nghiên cứu, thực hiện luật hóa việc điều hành giá điện và một số ưu đãi cho dự án được khuyến khích đầu tư trong lĩnh vực năng lượng”.

Vì vậy, để đảm bảo sự phù hợp với các quy định pháp luật khác, đảm bảo sự thống nhất trong điều hành kinh tế vĩ mô của Chính phủ, Bộ Công Thương đánh giá cần thiết phải xem xét sửa đổi thẩm quyền trong việc ban hành cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện đã được quy định tại Luật Điện lực hiện hành (phân cấp cho Thủ tướng Chính phủ), đảm bảo phù hợp với định hướng tại Nghị quyết số 55-NQ/TW.

Ban hành cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ, xóa bỏ bù chéo

Tờ trình của Bộ Công Thương cũng nêu rõ: Vừa qua để thu hút đầu tư tư nhân vào khâu phát điện, các dự án theo hình thức IPP, BOT (chủ đầu tư không phải EVN) đã thỏa thuận, đàm phán, ký kết hợp đồng mua bán điện với tỷ suất sinh lợi tài chính (IRR) phổ biến 10-12%. Mức này cao hơn tỷ suất áp dụng cho các đơn vị phát điện hạch toán phụ thuộc EVN (các nhà máy thủy điện đa mục tiêu và các khâu khác gồm truyền tải điện, phân phối, bán lẻ điện do vẫn thuộc sở hữu 100% vốn Nhà nước) thường là 3% hoặc thấp hơn.

Vì thế, sửa luật lần này sẽ bổ sung quy định về chính sách giá điện để giảm dần, tiến tới xóa bỏ bù chéo giữa các nhóm khách hàng, vùng, miền. Việc thực hiện chính sách giá điện cho các đơn vị điện lực được thực hiện công khai, minh bạch, bình đẳng.

Bộ Công Thương cho biết sẽ cùng Bộ Tài chính xây dựng quy định liên quan đến các loại giá điện, "cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện" phù hợp với quy định tại Luật Giá (sửa đổi).

Dự thảo của Bộ Công Thương cũng nêu vấn đề phân cấp, phân quyền trong giá điện và mua bán điện. Trong đó, giao Bộ Công Thương xây dựng, trình Thủ tướng phê duyệt lộ trình thực hiện và đối tượng áp dụng với giá điện hai thành phần (giá công suất và điện năng); giao Chính phủ quy định chi tiết về mua bán điện với nước ngoài.

Bên cạnh đó, dự thảo luật sẽ sửa đổi quy định về thẩm quyền ban hành cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện theo hướng Chính phủ ban hành nghị định về cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện. Trong đó, quy định thẩm quyền điều chỉnh giá bán lẻ điện theo từng mức điều chỉnh giá gồm Chính phủ, đơn vị điện lực là Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Bích Thảo
Theo Tạp chí Tài chính Doanh nghiệp

Giá vàng ngày 03 tháng 04 năm 2024

Thị trường   •   Thứ năm, 04/04/2024, 12:16 PM
Giá vàng hôm nay (3/4) trên thị trường thế giới tiếp đà chinh phục các mức kỷ lục mới; giá vàng trong nước cũng tăng vượt 81 triệu đồng/lượng.

Giá vàng ngày 04 tháng 04 năm 2024

Thị trường   •   Thứ năm, 04/04/2024, 12:16 PM
Giá vàng hôm nay (4/4/2024) trên thị trường thế giới tăng kỷ lục, có thời điểm vượt 2.300 USD/ounce. Trong nước, giá vàng SJC điều chỉnh nhẹ và giữ quanh mốc 81 triệu đồng/lượng.

Giá USD vượt 25.000 đồng

Thị trường   •   Thứ năm, 04/04/2024, 12:16 PM
Sáng 3/4, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố tỷ giá trung tâm của đồng Việt Nam giữ nguyên mức 24.005 VND/USD, tăng 15 VND.

Giá xăng dầu hôm nay (1/4)

Thị trường   •   Thứ hai, 01/04/2024, 16:38 PM
Giá xăng dầu hôm nay (1/4) trên thị trường quốc tế có xu hướng tăng cao theo đà đi lên từ tuần trước. Tuần qua, giá dầu thế giới tăng mạnh với dầu Brent tăng 2,4% còn giá dầu WTI tăng 3,2%.

Tôm Việt Nam xuất sang Mỹ phải gánh thêm thuế chống trợ cấp

Thị trường   •   Thứ hai, 01/04/2024, 11:31 AM
Mỹ sẽ áp thuế thêm chống trợ cấp sơ bộ với tôm Việt Nam, Ấn Độ và Ecuador từ 2 - 196% nếu hàng nhập khẩu được trợ cấp gây tổn hại cho ngành tôm nước này.